De Kempen werden gedurende lange tijd verontreinigd door metaalverwerkende industrie in de regio. De verhoogde metaalconcentraties in die regio brengen met zich mee dat geteelde gewassen soms te hoge gehalten aan metalen bevatten. Die oogsten komen dan niet meer in aanmerking voor consumptie. Anderszijds is de metaalverontreiniging dan weer te beperkt, maar ook te veel verspreid over een te grote oppervlakte, om dure "harde" saneringstechnieken, zoals bodemwassing, afgraven, ... te kunnen toepassen. Met fytoremediatie, of beter, fytobeheer, phytomanagement kan verontreiniging gecontroleerd worden door planten op dermate wijze in te zetten en te gebruiken, dat schadelijke effecten worden voorkomen.

CLO Project

Het CLO-IWT project Energiegewassen op metaalverontreinigde gronden in de Kempen kadert in deze optiek. Het is tot stand gekomen in het kader van het BENEKEMPEN-project. Hierin werd de verontreinigingsproblematiek van de Kempen in alle mogelijke facetten onderzocht. Een van deze facetten was het onderzoek naar het uitwerken van teeltadviezen voor metaalverontreinigde landbouwgronden, maar ook rond de haalbaarheid van alternatieve teelten, met name energiegewassen, op dergelijke gronden. Dit laatste is het onderwerp van het CLO-IWT project, een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Gent (Laboratorium voor Analytische Chemie en Toegepaste Ecochemie), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en de Universiteit Hasselt (het Centrum voor Milieukunde). Nyrstar stelde een verontreinigd landbouwperceel in Lommel ter beschikking als proefveld. Op dit perceel werden eenjarige landbouwgewassen aangeplant zoals energiemaïs, koolzaad en tarwe maar ook korteomloophout, zoals wilg en populier. Biomassaopbrengsten, metaalopname en metaalverdeling in de plant werden bestudeerd. Ook de impact van bemesting, oogsttijdstip, bodemamendementen, enz. werd onderzocht. Naast deze landbouw-, bosbouw- en milieutechnische aspecten werd de naverwerking van de biomassa onderzocht. Tenslotte werd ook de economische haalbaarheid van de verschillende teeltopties vanuit verschillende perspectieven onderzocht.

Studiedag

Het programma van de studiedag was als volgt:

14:00	Inleiding en verwelkoming   E. Meers, UGent
14:10	Algemene richtlijnen in verband met bodemverontreiniging in Vlaanderen   Ellen Luyten, OVAM
14:35	20 jaar fytomanagement experimenten op metaalverontreinigde gronden in Noord-Limburg: een overzicht   J. Vangronsveld, UHasselt
15:00	Biologische evaluatie van in situ immobilisatie van metaalverontreinigde bodems   A. De Vocht, PHL, UHasselt
15:25	Koffiepauze
15:50	Fytostabilisatie van Cd- en Zn-verontreinigde gronden: boomsoorteffecten   L. Van Nevel, UGent
16:15	Opportuniteit van korteomloophout in de Kempen   L. Meiresonne, INBO
16:40	Verkenning van de toepassing van koolzaad op verontreinigde gronden   S. Van Slycken, UGent
17:05	Toepassing van energiemais als bio-energiegewas op metaalverontreinigde gronden   E. Meers, UGent
17:30	Receptie

De studiedag werd georganiseerd door het Laboratorium voor Analytische en Toegepaste Ecochemie samen met het Centrum voor Milieusanering, Universiteit Gent, door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en door het Centrum voor Milieukunde, Universiteit Hasselt.

Voor verdere informatie kunt u terecht bij

Laboratorium voor Analytische en Toegepaste Ecochemie
Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen
Universiteit Gent
Coupure Links 653, 9000 Gent

Tel: 09 264 59 91 of 09 264 60 94
Fax: 09 264 62 32
Mail: Stijn.Vanslycken at UGent.be